90’lar boyunca liderlik, kirlenmişlik ve ekonomik krizler gibi çok çeşitli etkenlerle ülkemizdeki Merkez Sağ siyaset yok olup gitti. Siyaset boşluk tanımadığından bu boşluğu Milli Görüş geleneğinden gelen partilerin devamı niteliğindeki Adalet ve Kalkınma Partisi doldurdu.
Merkez Sol ise hem küçüldü, hem de tekleşti. 1990’larda SHP, DSP, CHP gibi üç parti birden varken, bugün hepsi -kurumsal olmasa bile- fiilen tek partiye dönüştü.
Neden böyle oldu?
CHP daha iyi bir siyaset sistematiği ve daha iyi bir Türkiye vaadi geliştirebildiğinden değil tabii. Değerler siyasetinin yarattığı gerilim iklimi bunu gerekli kıldığından. Çünkü gerilim iklimi iki büyük partinin işine yarıyor. Hem iktidar hem de anamuhalefet bu gerilimden kazanıyor.
Türkiye’de siyasete girebilmek; yerel veya ulusal siyasete aday olmak kişinin kendi iradesine bağlı olmayabiliyor. Ne kadar çok isterseniz isteyin parti yönetimi sizi aday göstermeyebilir veya aklınızda bile yokken sizi biryerleden bulabilirler ve seçime beş kala aday olabilirsiniz.
Ahmet Vefik Alp'i düşünün mesela! Seçime 40 gün kala DSP İstanbul Büyükşehir adayı oldu sürpriz bir şekilde. Böylesi bir durumda yapılabileceğiniz bir şey yok. Kazanma şanşınız sıfır!
Siyasetin dinamiği bunu gerektiriyor diyorlar. Nasıl olabilir ki? 29 Mart'ta yapılacak olan yerel seçimlerin tarihi herkes tarafından 4 yıl önceden biliniyordu. Neden zamanında aday göstermez bu partiler? Bunun neresi siyasetin dinamiği? Bu dinamiğe demokrasi demek, hele hele parti içi demokrasi demek ne mümkün!
Eğer muhalefet partileri, parti içi demokrasiyi çalıştıramazlarsa, seçimlerden aylarca önce örgütleri ve seçmeni süreçlerine dahil edemezlerse iktidar yüzü göremeyecekler. Çünkü, iktidar partisi bu konuda onlarla kıyaslanamayacak kadar önde. Örgütü hep zinde. Seçimlere herzaman hazır. Ve seçmenle 365 gün ilişkide.
29 Mart için adaylara öneriler.
Negatif kampanya yapmasınlar. Toplumu germesinler. Ülke zaten son bir kaç yılda bir arada yaşama konusunda toleranssız bir iklime mahkum edildi, buna devam etmesinler ve pozitif kampanya yapsınlar. Rakiplerini eleştirmek yerine kendilerinin ne yapabileceklerini anlatsınlar ki seçmeni ikna edebilsinler.
29 Mart için seçmenlere öneriler:
Kendilerine yakın ama beceriksiz adaya oy vermektense, kendi kentlerini iyileştirebilecek adayı tercih etsinler. Değerler siyasetinin vaazettiği doğrultuda oy kullanarak hayatı iyileşmiş bir toplum yok; kalkınmış bir ülke yok. Ekonomik tercih yapsınlar.
Türkiye’de 1990’lardan itibaren şiddetlenen bir değerler siyaseti çatışması söz konusudur.
Ağırlıklı olarak Türkiye’deki siyaset buna dönüşmüştür. Bunun en önemli sebebi, Merkez Sol’un Berlin Duvarı’nın çöküşüyle gözden düşmesi, Merkez Sağ’ın ise kirlenmesi ve 90’ların sonunda yok olmasıdır.
Merkez Sağ’dan boşalan alanı dolduran Muhafazakar Sağ, Türkiye’nin geleceği ile ilgili yeni sözler söyledi ve toplumu ikna etti. Milli Görüş geleneğinden gelen partiler, son birkaç on yıllık zaman diliminde, kendi bakış açılarından toplumun yeterince muhafazakar olmadığından hareketle, topluma daha muhafazakar bir gelecek tanımladılar ve toplumun tırnak içinde kendi özüne, kendi değerlerine dönük hale getirilmesini hedeflediler. Seçmene bununla ilgili vaadlerde bulunarak yol aldılar.
Rakipleri bu fikirle rekabet edecek bir düşünce sistematiği geliştirmeyi başaramadığı için de büyüdüler.
1980’lerin ortasından 90’lara ve 2000’lere kadar yaşanan süreçte giderek gelişen ve aslında bir çevre siyaseti iken bir ana siyaset haline dönüşen bu akım, topluma şunu söyledi: “Toplumun mevcut hali kendi özüyle hemhal değildir, bunun değiştirilmesi ve özüne dönmesi lazımdır”
Ülkemizdeki “Yeni Muhafazakar” siyaset, topyekün olarak bu sistematik üzerine kurguladı.
Bu hedefe yönelik olarak Merkez Sağ siyaset ve Merkez Sol siyasetin itirazları oldu ama, yukarda belirtildiği gibi biri eridi, diğeri de kendini statüko siyasetine hapsetti. Son yıllarda yaşadığımız bu toplumsal gerilim ve ayrışma, bu toplumsal kopuşun arka planında bu mücadele var.
Dolayısıyla toplumun bir bölümü adına yola çıkmış bulunan “Yeni Muhafazakar” siyaset yani mevcut iktidar, toplumu daha muhafazakar bir yapıya taşımak isterken, merkezin solu ve artık kırıntısı kalmış olan merkezin sağı buna doğal olarak direniş gösteriyor. Son birkaç yıldır yaşadığımız gerginliklerin özeti budur.
Türkiye’deki siyaset batıdaki siyasetle kıyaslandığında, konjonktürel olarak bir değerler siyaseti görünümündedir ve anlaşılan o ki bir müddet daha böyle akacaktır. Ne yazık ki bu akış, gündelik hayatımızı iyileştirecek bir akış değildir.
Ne yazık ki, siyasetin kendini ve toplumu hapsettiği bu ayrışma ve bu kopuş, bireysel ve toplumsal huzurumuza ve refahımıza mal oluyor. Türkiye’de siyasetin ve siyasi oyuncuların olgunlaşmaya ve uzlaşmaya ihtiyacı var; kurucu değerler üzerinden kapışmaya değil.